Nobel een industrieel die spijt kreeg van zijn innovatie

Columns | 496 keer bekeken
Nobel een industrieel die spijt kreeg van zijn innovatie

Aankomend weekend worden in Stockholm de Nobelprijzen uitgereikt; de prijs voor ‘the greatest benefit to mankind’. Wist u dat de Nobelprijs is ontstaan uit spijt over een explosieve innovatie? Soms wordt een uitvinding niet gebruikt zoals de uitvinder het  bedoeld had. Dat overkwam Alfred Nobel, de bedenker van dynamiet.

Alfred Nobel had bedacht dat zijn uitvinding van dynamiet gebruikt zou kunnen worden in de mijnbouw en bij het aanleggen van tunnels en wegen. Daarvoor bleek het inderdaad uitermate geschikt, maar helaas ook als oorlogswapen. Dynamiet vond gretig aftrek bij de oorlogsindustrie en zorgde op het slagveld voor veel slachtoffers. Nobel verdiende er een vermogen mee, maar moest ondertussen leven met een knagend geweten.

Daarom liet Nobel in zijn testament bepalen dat van de rente van zijn verworven kapitaal elk jaar op zijn sterfdag (dat werd 10 december 1896) vijf Nobelprijzen moesten worden uitgereikt. Hij liet beschrijven dat de prijzen bestemd moesten zijn voor ‘hen die in het afgelopen jaar aan de mensheid het grootste nut hebben verschaft’. Het kapitaal van toen, circa 32 miljoen Zweedse kronen, zorgt tegenwoordig voor een prijzengeld van ongeveer 1 miljoen euro.

Een van de prijswinnaars aankomend weekend is de Groningse chemicus Ben Feringa. Samen met een Amerikaanse en een Franse collega zal hij de Nobelprijs voor Scheikunde in ontvangst nemen voor zijn onderzoek naar moleculaire machines. Zij zijn erin geslaagd om moleculen te vervaardigen die onder invloed van ultraviolet licht ronddraaien. Hierdoor kunnen deze moleculen als een motor fungeren in nano-voertuigen. Voor uw beeldvorming, deze zijn 80.000 keer kleiner zijn dan een menselijke haar! In theorie maakt deze uitvinding het bijvoorbeeld mogelijk om minuscule gemotoriseerde capsules te bouwen die door de bloedbaan van mensen kunnen reizen om medicijnen op de juiste plek in het lichaam af te leveren. 

Behalve chemicus was Nobel een industrieel. Zijn naam is nog te vinden in door hem opgerichte bedrijven zoals Nobel Industries, dat later opging in het AkzoNobel concern. Laten we hopen dat de innovaties die tegenwoordig in de industrie ontstaan niet zo’n destructieve keerzijde krijgen als die van Nobel.

Aanmelden nieuwsbrief

Op de hoogte blijven van het laatste nieuws, producten en aanbiedingen? Schrijf je in voor de nieuwsbrief

Deel dit artikel

Reacties (0)

Reageren