Veiligheid in de procesindustrie is zelf ook een proces

Expertartikelen | 379 keer bekeken
Veiligheid in de procesindustrie is zelf ook een proces

De procesindustrie is van oudsher een sector waarin veiligheid hoog in het vaandel staat. En niet zonder reden. Juist hier wordt immers veel met hoge drukken en temperaturen gewerkt evenals gevaarlijke stoffen. Om de veiligheid te waarborgen zijn verschillende methodes beschikbaar waarmee risico’s zijn op te sporen evenals de bijbehorende maatregelen om deze risico’s af te dekken. Daarbij komt dat zowel de technische mogelijkheden als inzichten zich nog steeds verder ontwikkelen zodat er altijd weer wat nieuws te leren is.

Een basis voor veiligheid binnen de procesindustrie is gelegd in de zeventiger jaren toen Bert Lawley van ICI de HAZOP methodiek ontwikkelde; dit onder meer naar aanleiding van verschillende ernstige incidenten die in deze tijd plaatsvonden. Bij de HAZOP methode worden alle gevaren in een installatie systematisch geïdentificeerd. In deze tijd een belangrijke stap en tot op de dag van vandaag nog steeds breed binnen de procesindustrie toegepast. 

Risico’s
Met het in kaart brengen van de gevaren nam ook de behoefte toe om de bijbehorende risico’s te onderzoeken wat in de jaren daarna dan ook gebeurde. Op basis hiervan werd einde van de jaren ’90 de algemeen bekende SIL norm geïntroduceerd, in 2004 gevolgd door een speciale SIL norm die zich specifiek richt op de procesindustrie. Het was een typisch tijdblok waarin vooral werd gekeken naar vragen als: wanneer is er een potentieel gevaar aanwezig, hoe vaak komt dit voor binnen een bepaald tijdsbestek, hoe groot is de kans dat er daadwerkelijk wat gebeurt en wat zijn dan de gevolgen voor mens en omgeving?

Softskills
Naast de technische ‘tools’ om veiligheid te waarborgen, is de aandacht de afgelopen tien tot twintig jaar ook steeds meer gericht op de organisatie en de cultuur binnen een bedrijf. Dit bepaalt immers voor een groot deel hoe mensen werken en hiermee een deel van de veiligheid. Wanneer medewerkers begrijpen welke consequenties hun handelingen kunnen hebben voor de veiligheid van mens en omgeving, dan is de kans kleiner dat zij bijvoorbeeld een veiligheidssysteem willen overbruggen, parameters in het proces aanpassen enzovoorts. Mensen bewust maken van de potentiële gevaren en hen de kennis bijbrengen die nodig is om op de juiste manier te handelen in gevaarlijke situaties is eveneens essentieel. 

Veiligheid houdt nooit op
In de bewustwordingsfase hoort bovendien aandacht voor het feit dat veiligheid niet iets ‘tijdelijks’ is. Het is een terugkerend thema dat regelmatig aandacht vraag. Alle maatregelen die bijvoorbeeld worden genomen om veiligheid te garanderen moeten regelmatig worden gecontroleerd. Werkt het technisch nog wel, zijn de maatregelen nog steeds goed afgestemd op de installatie, het proces en de omgeving, zijn mensen voldoende opgeleid om hiermee te werken? 

Op dit vlak – het beschouwen van veiligheid als proces – zijn er binnen veel bedrijven nog stappen te maken. Een goede aanpak om de controles steeds opnieuw weer uit te voeren, is door deze als vast onderdeel op te nemen in het onderhoudsplan. Uit deze inspecties volgt dan niet alleen of een element kapot is, vervuild of versleten, maar ook of er sprake is van sabotage of overbrugging. Dit hoeft niet perse bewust te zijn gebeurd, maar geeft wel aan dat er dan behoefte is aan opleiding of wellicht een andere oplossing die medewerkers níet frustreert in hun werkzaamheden.

Aanmelden nieuwsbrief

Op de hoogte blijven van het laatste nieuws, producten en aanbiedingen? Schrijf je in voor de nieuwsbrief

Deel dit artikel

Reacties (1)

Reageren
  • Anthony T. Bosma
    05.06.2017 - 23:33 uur | Anthony T. Bosma

    Klopt helemaal en daarnaast heb je ook nog software die een extra laag veiligheid toevoegt en helpt menselijke en technische fouten te voorkomen door ingebouwde "intelligentie". Het is dan ook heel begrijpelijk dat SEVESO 3 bedrijven al voordat ze verplicht werden door de EU voerig jaar deze software gebruikten als Best Practice en bijvoorbeeld verplicht stelden aan de siteusers (fabrieken) bij een conglomeratie of bedrijventerrein. Door verschillende programmas te laten collaboreren kan men zeker met Augmented en Virtual Reality interessante dingen gaan doen in kader van Industrie 4.0 / Industrial Internet of Things (iiot). Maar dat is een ander verhaal. In iedergeval is het goed voor mens, omgeving en bedrijf om een calimiteit te voorkomen zoals ieder weldenkens mens zal begrijpen. De enkel op geld gefixeerden zullen ook baat hebben als incidenten en repautatieschade beperkt kan worden of indien het dan toch gebeurt is aantonen kan dat men het maximale gedaan heeft op dit vlak om een incident te voorkomen. (een extra laag veiligheid op bijvoorbeeld SCADA) en vroegtijdige waarschuwingen krijgt als het geoutsourced werk ondermaats uitgevoerd wordt. De data kan bijvoorbeeld extern en redundant veilig opgeslagen worden in een datacenter als men dat wenst zodat het Archief, de papieren documenten of de computers en servers in een gebouw verloren gaan. Werken met papieren documenten, spreadsheets en locale machines voor de dataopslag is dan toch echt wel amateurisme. en waarschijnlijk ook niet (meer) compliant met de wetgeving. Het werkproces wordt kwalitatief beter en efficienter en dus worden er kosten bespaart. De software verdient zich dus ook zo terug en aangezien verzekeraars, handhavers en exerne auditeurs zullen zien dat u proffesioneel bedrijf voert zal u waarschijnlijk ook minder kosten hebben aan bijvoorbeeld de verzekering, de vergunningen of accreditatie. En dan kan die welwillende manager ook zijn eigenlijke werk gaan doen in plaats van een groot deel van zijn tijd formules te bedenken in werkbladen die uiteindlijk toch niet werken. Onze software is intuitief en dus makkelijk aan te leren dus als iemand wegvalt in het team door ziekte, natuurlijk verloop of vakantie kan iemand de klus makkelijk overnemen. Nog een voordeel is dat men minder kennis van wet en regelgeving hoeft te bezitten omdat het systeem je helpt. Zo kan iedere werknemer en buitenfirma bijvoorbeeld zijn eigen werkzaamheden uitvoeren en ingeveven in het systeem en is dus ook na te gaan wie, wat wanneer al dan niet gedaan heeft. Men kan bijvoorbeeld zien of een firma nalatig is of bepaalde werkzaamheden toekennen aan speciaal opgeleide deskundigen of gecertificeerden. Rapporten zijn aan te passen naar wens en per knopdruk af te roepen. Kortom "The board", de manager maar ook de shareholders en de overheid zullen een dergelijke investering toejuigen. Sjoemelen kan echt niet meer tegenwoordig.